Αμπελοτόπια

Αμπελοτόπια

Η γη

Πάντα θεωρούσαμε στην οικογένεια μου ότι η καλλιέργεια είναι ευλογία.

 

Το τραπέζι μας πλούσιο και γεμάτο με προϊόντα δικής μας παραγωγής, λάδι, ελιές, κρασί, λαχανικά, πατάτες, φρούτα, ξηρούς καρπούς ανάλογα και με την εποχή.

 

Μεγάλη αγάπη του πατέρα μου να φροντίζει τη γη του, να ακολουθεί τις βιολογικές καλλιέργειες και το μεσημέρι να τα απολαμβάνουμε στο τραπέζι μας για να καλύψουμε μία από τις πιο βασικές μας ανάγκες.

Τα αμπέλια μας· μικρά και διάσπαρτα.

 

Την παλιά εποχή οι παππούδες μοίραζαν την περιουσία σε όλα τους τα παιδιά με αποτέλεσμα οι κλήροι να είναι ακόμα πιο μικροί.

 

Σε ήδη μικρούς κλήρους που μοιράζονταν, καθώς και με την ποικιλομορφία του κρητικού εδάφους συναντάμε μικρές εκτάσεις, ημιορεινές σε επικλινή εδάφη και όχι ατέρμονες εκτάσεις όπως σε άλλα μέρη του κόσμου.

 

Έτσι, τα αμπέλια μας βρίσκονται σε διαφορετικά σημεία της ευρύτερης περιοχής του χωριού Πατσός  και σε διαφορετικό υψόμετρο.

Η γη

Πάντα θεωρούσαμε στην οικογένεια μου ότι η καλλιέργεια είναι ευλογία.

 

Το τραπέζι μας πλούσιο και γεμάτο με προϊόντα δικής μας παραγωγής, λάδι, ελιές, κρασί, λαχανικά, πατάτες, φρούτα, ξηρούς καρπούς ανάλογα και με την εποχή.

 

Μεγάλη αγάπη του πατέρα μου να φροντίζει τη γη του, να ακολουθεί τις βιολογικές καλλιέργειες και το μεσημέρι να τα απολαμβάνουμε στο τραπέζι μας για να καλύψουμε μία από τις πιο βασικές μας ανάγκες.

 

Τα αμπέλια μας· μικρά και διάσπαρτα.

 

Την παλιά εποχή οι παππούδες μοίραζαν την περιουσία σε όλα τους τα παιδιά με αποτέλεσμα οι κλήροι να είναι ακόμα πιο μικροί.

 

Σε ήδη μικρούς κλήρους που μοιράζονταν, καθώς και με την ποικιλομορφία του κρητικού εδάφους συναντάμε μικρές εκτάσεις, ημιορεινές σε επικλινή εδάφη και όχι ατέρμονες εκτάσεις όπως σε άλλα μέρη του κόσμου.

 

Έτσι, τα αμπέλια μας βρίσκονται σε διαφορετικά σημεία της ευρύτερης περιοχής του χωριού Πατσός  και σε διαφορετικό υψόμετρο.

grapeleaf
33

ΣΤΡΕΜΜΑΤΑ

grape
4

ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ

wines
5

ΕΤΙΚΕΤΕΣ

ΣΤΑΦΥΛΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ*

Οι ποικιλίες και τα αμπέλια

Λευκή κρητική ποικιλία σταφυλιού. Η πιο καλλιεργημένη λευκή ποικιλία που συναντάμε σε όλο το νησί. Δίνει κρασιά με μέτριες και υψηλές οξύτητες, αρώματα εσπεριδοειδών και πράσινων φρούτων.

ΑΧΛΑΔΕ ΧΑΡΑΚΙΑ


Πριν χρόνια ήταν έκταση με άγριες (αυτοφυείς) αχλαδιές. Το έδαφος, επίσης, είχε -και έχει ακόμα και τώρα- πληθώρα μεγάλων ακούνητων βράχων. Τα χαράκια είναι οι μεγάλοι βράχοι, οι μεγάλοι ογκόλιθοι. Τοπωνύμιο που οφείλεται στη μορφολογία του εδάφους της συγκεκριμένης περιοχής.

Η πιο δημοφιλής λευκή κρητική ποικιλία στην Ελλάδα με απίστευτες δυνατότητες. Πριν μερικά χρόνια βρέθηκαν παλαιά κλήματα στον Φουρφουρά του Δήμου Αμαρίου και έκτοτε παράγονται κρασιά εξαιρετικής ποιότητας σε όλο το νησί.

ΓΡΑΜΠΕΛΑ


Από τις λέξεις γρα (γριά) και αμπέλα (αμπέλι). Η λέξη γρα έχει τη σημασία του παλιού, του σπουδαίου και του μεγάλου. Πριν πολλά χρόνια, λοιπόν, υπήρχε στη συγκεκριμένη περιοχή φυτεμένο αμπέλι.

Η μεγάλη οικογένεια των Μοσχάτων (που καλλιεργείται σε όλες τις αμπελουργικές ζώνες του κόσμου) περιλαμβάνει και τον κλώνο του Μοσχάτου Σπίνας. Προέρχεται από την κοινότητα της Σπίνας της επαρχίας Σελίνου Χανίων. Σταφύλι με μοναδικό και πλούσιο άρωμα.

ΩΧΡΑ


Η περιοχή πήρε την ονομασία της από το χρώμα της γης που κυριαρχεί σε εκείνο το σημείο και μοιάζει με την ώχρα. Πλούσιο στις γήινες αποχρώσεις του κίτρινου και του ανοιχτού καφέ που συνθέτουν την κίτρινη ώχρα.

Πολύ παλιά ερυθρή κρητική ποικιλία σταφυλιού. Δίνει κυρίως φινετσάτα ξηρά ροζέ και ερυθρά κρασιά με χαμηλής ή μέτριας έντασης χρώμα, καθώς και γλυκά κρασιά που φτιάχνονται από λιαστά σταφύλια με φυσική μέθοδο.

ΒΙΓΛΑ


Σημείο όπου μπορεί κάποιος να παρατηρήσει τη γύρω περιοχή, το παρατηρητήριο. Το αμπέλι έχει θέα το χωριό Πατσός στους πρόποδες του βουνού Σωρός και από την άλλη πλευρά την εκκλησία του Αγίου Πνεύματος.

 

ΣΤΟΥ ΤΖΩΡΤΖΗ ΤΗ ΡΙΖΑ


Τοποθεσία πάνω στα δυτικά πλάγια του Σωρού και συγκεκριμένα στη ρίζα δηλαδή στην βάση του απότομου δέτη Τζώρτζη. Δέτης είναι ο απότομος και μεγάλος γκρεμός.

 

ΣΠΗΛΙΑΡΙ


Περιοχή με μικρή εσοχή σε βράχο. Σπηλιάρι είναι το μικρό σπήλαιο.

 

ΠΟΤΙΣΤΗΡΙΑ


Τοποθεσία με φυσικές πηγές νερού όπου οι κτηνοτρόφοι πήγαιναν τα πρόβατα από τα βοσκοτόπια για πότισμα.

 

ΡΟΥΠΑΚΙΑΣ


Ονομασία που προήλθε από τους δρυγιάδες που βρίσκονταν στην περιοχή. Ρούπακας είναι ο μικρός δρυς.

 

ΚΑΜΠΟΣ


Τοποθεσία με επίπεδα χωράφια. Το μικρότερο σε έκταση αμπέλι.

Λευκή κρητική ποικιλία σταφυλιού. Η πιο καλλιεργημένη λευκή ποικιλία που συναντάμε σε όλο το νησί. Δίνει κρασιά με μέτριες και υψηλές οξύτητες, αρώματα εσπεριδοειδών και πράσινων φρούτων.

ΑΧΛΑΔΕ ΧΑΡΑΚΙΑ


Πριν χρόνια ήταν έκταση με άγριες (αυτοφυείς) αχλαδιές. Το έδαφος, επίσης, είχε -και έχει ακόμα και τώρα- πληθώρα μεγάλων ακούνητων βράχων. Τα χαράκια είναι οι μεγάλοι βράχοι, οι μεγάλοι ογκόλιθοι. Τοπωνύμιο που οφείλεται στη μορφολογία του εδάφους της συγκεκριμένης περιοχής.

Η πιο δημοφιλής λευκή κρητική ποικιλία στην Ελλάδα με απίστευτες δυνατότητες. Πριν μερικά χρόνια βρέθηκαν παλαιά κλήματα στον Φουρφουρά του Δήμου Αμαρίου και έκτοτε παράγονται κρασιά εξαιρετικής ποιότητας σε όλο το νησί.

ΓΡΑΜΠΕΛΑ


Από τις λέξεις γρα (γριά) και αμπέλα (αμπέλι). Η λέξη γρα έχει τη σημασία του παλιού, του σπουδαίου και του μεγάλου. Πριν πολλά χρόνια, λοιπόν, υπήρχε στη συγκεκριμένη περιοχή φυτεμένο αμπέλι.

Η μεγάλη οικογένεια των Μοσχάτων (που καλλιεργείται σε όλες τις αμπελουργικές ζώνες του κόσμου) περιλαμβάνει και τον κλώνο του Μοσχάτου Σπίνας. Προέρχεται από την κοινότητα της Σπίνας της επαρχίας Σελίνου Χανίων. Σταφύλι με μοναδικό και πλούσιο άρωμα.

ΩΧΡΑ


Η περιοχή πήρε την ονομασία της από το χρώμα της γης που κυριαρχεί σε εκείνο το σημείο και μοιάζει με την ώχρα. Πλούσιο στις γήινες αποχρώσεις του κίτρινου και του ανοιχτού καφέ που συνθέτουν την κίτρινη ώχρα.

Πολύ παλιά ερυθρή κρητική ποικιλία σταφυλιού. Δίνει κυρίως φινετσάτα ξηρά ροζέ και ερυθρά κρασιά με χαμηλής ή μέτριας έντασης χρώμα, καθώς και γλυκά κρασιά που φτιάχνονται από λιαστά σταφύλια με φυσική μέθοδο.

ΒΙΓΛΑ


Σημείο όπου μπορεί κάποιος να παρατηρήσει τη γύρω περιοχή, το παρατηρητήριο. Το αμπέλι έχει θέα το χωριό Πατσός στους πρόποδες του βουνού Σωρός και από την άλλη πλευρά την εκκλησία του Αγίου Πνεύματος.

 

ΣΤΟΥ ΤΖΩΡΤΖΗ ΤΗ ΡΙΖΑ


Τοποθεσία πάνω στα δυτικά πλάγια του Σωρού και συγκεκριμένα στη ρίζα δηλαδή στην βάση του απότομου δέτη Τζώρτζη. Δέτης είναι ο απότομος και μεγάλος γκρεμός.

 

ΣΠΗΛΙΑΡΙ


Περιοχή με μικρή εσοχή σε βράχο. Σπηλιάρι είναι το μικρό σπήλαιο.

 

ΠΟΤΙΣΤΗΡΙΑ


Τοποθεσία με φυσικές πηγές νερού όπου οι κτηνοτρόφοι πήγαιναν τα πρόβατα από τα βοσκοτόπια για πότισμα.

 

ΡΟΥΠΑΚΙΑΣ


Ονομασία που προήλθε από τους δρυγιάδες που βρίσκονταν στην περιοχή. Ρούπακας είναι ο μικρός δρυς.

 

ΚΑΜΠΟΣ


Τοποθεσία με επίπεδα χωράφια. Το μικρότερο σε έκταση αμπέλι.

*

Γιατί είναι ομως τόσο σημαντικά τα τοπωνύμια;

«Η λέξη τοπωνύμιο είναι σύνθετη από τα ουσιαστικά τόπος + όνομα. Τοπωνύμια είναι τα ονόματα που έδωσαν οι άνθρωποι στους διάφορους τόπους για να τους ξεχωρίζουν.

Κατά τον ορισμό του καθηγητή Στίλπωνα Κυριακίδη, όταν λέμε τοπωνύμια εννοούμε, όχι μόνο τις ονομασίες των πόλεων, των χωριών και των συνοικισμών, αλλά γενικά όλα τα ονόματα με τα οποία ο λαός ονομάζει κάθε πτυχή, κάθε κομμάτι του πατρίου εδάφους, κάμπους, βουνά, πλαγιές, ποταμούς κτλ. Όπως δίνουμε ένα όνομα στο κάθε πρόσωπο για να το ξεχωρίζουμε από τ΄ άλλα, έτσι και σε κάθε τόπο, για τον ίδιο λόγο, δίνουν οι άνθρωποι ένα ξεχωριστό όνομα.

Με τα τοπωνύμια τοποθετούμε τον εαυτό μας στο χώρο και γνωρίζουμε τη θέση μας. Είναι μέρος της παράδοσης ενός τόπου. Πολλά τοπωνύμια μας δίνουν πληροφορίες περιβάλλοντος όπως ποιότητα εδάφους, ποτάμια, πηγές, λάντες, υψώματα, βαθουλώματα, δρόμοι, καμίνια, χλωρίδα, πανίδα, καλλιέργειες.»

Πηγή: Αρχείο pdf με τίτλο: ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ που υπογράφει η κ. Δέσπω Φαρκωνή-Ευθυμίου, Εκπαιδευτικός

Πράσινες πρακτικές

Με σεβασμό στο περιβάλλον και τον άνθρωπο τα αμπέλια καλλιεργούνται σύμφωνα με τις αρχές τις βιολογικής γεωργίας. Οι περισσότερες εργασίες στο αμπέλι γίνονται χειρωνακτικά και χωρίς την χρήση χημικών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων.

Πράσινες πρακτικές

Με σεβασμό στο περιβάλλον και τον άνθρωπο τα αμπέλια καλλιεργούνται σύμφωνα με τις αρχές τις βιολογικής γεωργίας. Οι περισσότερες εργασίες στο αμπέλι γίνονται χειρωνακτικά και χωρίς την χρήση χημικών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων.